Sangüinik ve Melankolik: Ortak Tek Niteliği Olmayan Çift

Bu ikisini klasik tabloya koyun, tek bir kareyi bile paylaşmadıklarını görürsünüz. Sangüinik sıcak ve nemlidir. Melankolik soğuk ve kurudur. Kolerik, sıcaklığı sangüinikle paylaşır. Flegmatik, soğukluğu melankolikle paylaşır. Sangüinikle melankolik arasındaysa ortak hiçbir şey yoktur, tek bir nitelik bile. Bundan sonra anlatılacakların çoğunu bu olgu açıklar; bu ikisinin neden çoğu zaman odanın iki ucundan birbirine hayranlıkla baktığını, sonra birlikte bir şey kurmaları gerektiğinde neden zorlandığını da.

Hiçbiri ötekinin küçük bir modeli değil

Klasik şemada sıcaklık, tepkinin ne kadar hızlı ve ne kadar dışa dönük olduğunu anlatır. Kuruluk ise bir şeyin biçimini aldıktan sonra o biçimi ne kadar sıkı koruduğunu.

Sangüinik hızla ve dışarıya doğru tepki verir, tepki de biçimini uzun süre korumaz. Duygu, sürdüğü sürece gerçektir, sonra gevşer; ılık balmumu gibi. Melankolik yavaş ve içeriye doğru tepki verir, tepki bir kere yerine oturduğunda yıllarca durur.

Asıl sıkıntı, birbirlerine tercüme edememeleri. Bir kolerikle bir sangüinik tartıştığında ikisi de sıcaklığın içeriden nasıl bir şey olduğunu bilir, ötekini kabaca ölçekleyebilir. Melankoliğin içinde akıl yürütebileceği küçük bir sangüinik yoktur, sangüiniğin içinde de daha sessiz bir melankolik. Her biri ötekini dışarıdan modellemek zorunda kalır ve eldeki kanıtı yanlış okumak çok kolaydır. Zorluk yapısaldır, iyi niyet eksikliğinden değil.

Aynı oda, iki ayrı giriş

Sangüinik odaya bir insanla girer. Karşıya yürür, cevabına ihtiyacı olmayan bir şey sorar, şakanın bir vuruş öncesinde güler, iki ismi yanlış söyler ve bundan utanmaz. On dakika sonra herkesi tanımaktadır ve hiçbir şey bilmemektedir.

Melankolik odaya odayla girer. Duvarın dibinde durur, izler, toplantıyı gerçekte kimin yönettiğini ve kimin sadece yönetiyormuş gibi göründüğünü çıkarır. Bir kere, geç konuşur; sonradan herkesin alıntıladığı cümle odur. On dakika sonra kimse hakkında bir şey bilmemektedir ama durum hakkında doğru olan bir şey bilmektedir.

İki okuma da işe yarar. İkisi de eksiktir.

Her biri neye iyi gelir, bedeli nedir

Sangüinik bir odayı bir dakikada ısıtır, tıkanmış işleri yürütür, insanları çoktan reddettikleri bir işe konuşarak ikna eder. Bedel öbür uçtadır. Sangüinik başladığından azını bitirir. Altıncı fikir, daha iyi olan birinciyi gömer. Akşam altıda bir söz verir, her kelimesinde samimidir, yine de yapmaz ve birinin bunu not ettiğine şaşırır.

Melankolik kusuru herkesten önce görür, bir ölçütü kimsenin hoşuna gitmediği zamanda bile tutar, çok az bakımla onlarca yıl sadık kalır. Bedeli şu: gerçek kusuru bulan aynı titizlik, olmayan kusurları da üretir. Ona sessiz bir hafta verin, önce endişe çıkarır, sonra kasvete yakın bir şey. Melankolik kimsenin istemediği bir şeyi bir ay boyunca inceltip sonra geri çekilebilir, çekilmesine de gerçekçilik der.

Anlaşmazlık, hata ve kötü bir hafta

Sangüinik yüksek sesle, hemen ve arkasında pek ağırlık olmadan itiraz eder. Yirmi dakika sonra unutmuştur. Melankolik sessizce itiraz eder, bazen üç hafta sonra, o zamana kadar da düşünülmüş bitmiştir ve cevap vermek çok zordur.

Yanılmak, aradaki mesafeyi en açık gösteren şey. Sangüinik hatasını kolay kabul eder, çünkü bu ona neredeyse hiçbir şeye mal olmaz. Bu kolaylık zarafet gibi görünür, bazen sadece hafifliktir ve düzeltme çoğu zaman tutmaz. Melankolik hatasını ağır kabul eder, çünkü yanılmak kimliğe yakın bir yere dokunur. Ama bir kere kabul edildi mi, kabul edilmiş kalır.

Kötü bir haftanın ardından sangüinik dışarı çıkarak toparlanır. Melankolik içeri çekilerek. Her biri, ötekinin yönteminin asıl hastalık olduğundan sessizce emindir.

Sangüinik tartışmanın ne hakkında olduğunu hatırlamaz. Melankolik tartışmayı kimin başlattığını hatırlar.

Düzenli olarak ne bozulur, gerçekten ne işe yarar

Bozulma önceden bellidir. Sangüinik, melankoliğin sessizliğini onaylamama sanır. Bazen haklıdır. Genelde melankolik sadece düşünmektedir ve düşünmenin görünmez olduğunu fark etmemiştir. Melankolik, sangüiniğin sıcaklığını samimiyetsiz sayar, çünkü aynı ölçüde herkese dağıtılmaktadır; hızını da doğru dürüst bakacak kadar önemsememek diye okur. Böylece sangüinik yargılanmış hisseder, melankolik görülmemiş, ve ikisi de yanlış yöne doğru büyütür. Sangüinik daha parlak ve daha hızlı olur. Melankolik daha sessiz ve daha kesin. Her hamle ötekinin en kötü okumasını doğrular.

İşe yarayan düzeltmeler küçüktür.

• Sangüinikseniz: boşluğu doldurmayı bırakın. Bir soru sorun ve sessizliğin yavaşça beşe kadar sayacak kadar sürmesine izin verin. Cevap genelde dörtte gelir.
• Sangüinikseniz: hafifçe verdiğiniz bir sözü tutun. Melankoliğin gözünde başka hiçbir şey itibar kazandırmaz, sıcaklık da bunun yerine geçmez.
• Melankolikseniz: düşünceyi daha bitmemişken söyleyin. Sangüinikler yüksek sesle pazarlık eder, sizin bitmiş hükümlerinizi pusu gibi karşılarlar.
• Melankolikseniz: neyi beğendiğinizi açıkça söyleyin. Sangüinik sessizliği anormal sayar ve elindeki en kötü yorumla doldurur.

Her birinin ötekinden aldığı şey, tam da hiçbir örtüşme olmadığı için vardır. Melankolik sangüiniğe bir redaksiyon verir, sangüiniğin kendi üstünde asla yapamayacağı tek şeyi. Sangüinik melankoliğe dünyaya açılan bir kapı verir ve herkesin içinde emin olamamanın çöküş anlamına gelmediği izni.

Neredeyse kimse sadece bunlardan biri değil

Saf tipler bir öğretim aracıdır, insanların tarifi değil. Böyle bir sayfaya gelenlerin çoğu kendini iki sütunda birden tanıdığı için gelir ve bu karışım bir kaçamak değil, gerçektir. Genelde şöyle hissedilir: önce birine ihtiyaç duymak, sonra o kişinin gitmesine ihtiyaç duymak; ya da üç gün süren gerçek bir coşku, ardından sert bir düşüş ve o coşkunun aptalca olduğuna dair kesin bir kanaat. Bu istikrarsızlık değil. Aynı insanda sıcak ve nemliyle soğuk ve kurunun sırayla nöbet tutmasıdır. Karışımlar yazısı bunun neye benzediğini anlatıyor.

Sizde hangisinin direksiyonda olduğundan emin değilseniz, başlamak için test makul bir yer, gerçi kendi kötü haftalarınız size daha çabuk söyler.